Αγαπητέ κε. Δ/ντά,

Διάβασα με πολύ ενδιαφέρον την συνέντευξη του Καθηγητού της Παιδιατρικής του Παν/μίου του Cambridge κ. HOVORKA στον κο. ΑΘΑΝΑΣΙΟ ΚΑΤΣΙΚΙΔΗ που δημοσιεύθηκε στο φύλλο της ΚΑΘΗΜΕΡΙΝΗΣ το Σάββατο 22 Ιουλίου 2023 και αφορούσε το τεχνητό πάγκρεας σε ασθενείς με Σακχαρώδη Διαβήτη τύπου 1.

Η συνέντευξη μου θύμισε μια ιστορία που έρχεται από πολύ μακριά, περίπου 50 χρόνια από σήμερα. Είχα υποτροφία του ΙΚΥ και έκανα την ειδικότητα της ενδοκρινολογίας στο νοσοκομείο του HAMMERSMITH του Λονδίνου, ένα από τα καλύτερα νοσοκομεία της Ευρώπης.

Η ενδοκρινολογική κλινική του νοσοκομείου είχε πάρα πολλές ακαδημαϊκές δραστηριότητες, που αφορούσαν διαλέξεις από ομιλητές παγκοσμίου κύρους, παρουσίαση καινούργιας βιβλιογραφίας, όπως επίσης και δύσκολων περιστατικών και άλλες πολλές.

Ένα μεσημέρι παρακολούθησα μια πολύ ενδιαφέρουσα διάλεξη από τους καθηγητές PFEIFFER και ΣΩΤΗΡΗ ΡΑΠΤΗ του Παν/μίου του ULM της Δυτικής Γερμανίας, που αφορούσε το τεχνητό πάγκρεας. Η φιλοσοφία ήταν η ίδια που περιγράφεται στην συνέντευξη του καθηγητού HOVORKA. Να μετρήσουμε το σάκχαρο αίματος ανά λεπτό και να χορηγήσουμε την αντίστοιχη ινσουλίνη, βάση των αποτελεσμάτων. Μας έδειξαν διαφάνειες της συσκευής, η οποία έμοιαζε κυριολεκτικά με ‘’μπαούλο’’ που ήταν τοποθετημένο δίπλα στο κρεβάτι του ασθενούς. Ο Καθηγητής Σωτήριος Ράπτης, που αργότερα εκλέχθηκε Καθηγητής Παθολογίας – Ενδοκρινολογίας στο ΕΚΠΑ με κάλεσε στο ULM για να δω από κοντά το μηχάνημα και να γνωρίσω τους συνεργάτες του και γενικά την κλινική, πράγμα που έκανα με μεγάλη ευχαρίστηση.

Το πρόβλημα της ομάδος του ULM ήταν το μέγεθος του μηχανήματος. Πώς θα γινόταν το μηχάνημα τόσο μικρό που να μπορούσε ο ασθενής να το φοράει κάπου στο σώμα του και να κυκλοφορεί μαζί του.

Οι προσπάθειες προχώρησαν και με την βοήθεια της τεχνολογίας φτάσαμε σ’ αυτά τα ενδιαφέροντα που παρουσιάζει ο καθηγητής HOVORKA στην συνέντευξή του.

Με μεγάλη μου λύπη διαπίστωσα ότι σε όλη την συνέντευξη δεν μνημονεύονται, έστω και ακροθιγώς, τα ονόματα των καθηγητών PFEIFFER και ΡΑΠΤΗ, πρωτοπόρων στην έρευνα του τεχνητού παγκρέατος. Νομίζω ότι αξίζει τον κόπο, σε ανάλογες περιπτώσεις, να θυμόμαστε και να ευχαριστούμε αυτούς τους μεγάλους επιστήμονες που μας άνοιξαν νέους δρόμους με τις σκέψεις τους και τα επιστημονικά τους επιτεύγματα για να βελτιώσουμε τη ζωή των ασθενών μας.

Η επιστολή μου αυτή στοχεύει ακριβώς σ’ αυτό. Στο να υπενθυμίσουμε στο αναγνωστικό σας κοινό την τεράστια προσφορά των συγκεκριμένων επιστημόνων στην έρευνα του Σακχαρώδους Διαβήτη και ειδικότερα του τεχνητού παγκρέατος.

Κύριε Διευθυντά

Διάβασα με ενδιαφέρον στο φύλλο της εφημερίδας σας της Τρίτης 28/6/2022 την έριδα που υπάρχει μεταξύ δημάρχου Μήλου Κέντρου Υγείας (Κ.Υ.) του νησιού και που αφορά την εγκατάσταση γιατρών στο νησί, το οποίο έχει ήδη υπερπληθώρα επισκεπτών.

Ο πρόεδρος του Κ.Υ. ξεκίνησε να μετατρέπει μέρος του Κ.Υ. σε κατοικία για να στεγάσει έναν νέο ορθοπεδικό που θα ξεκινήσει να προσφέρει τις πολύτιμες υπηρεσίες του στο νησί. Ο δήμαρχος είχε σοβαρές αντιρρήσεις.

Οι δύο πλευρές αλληλομηνύθηκαν και οι εργασίες διακόπηκαν.

Η παροχή δωρεάν στέγης σε γιατρούς που υπηρετούν σε απομακρυσμένες περιοχές της Ελλάδος είναι παλαιό πρόβλημα και αποτελεί δελεαστική παράμετρο για να προσελκύσει συναδέλφους και να τους εντάξει σε μονιμότερη βάση στο προσωπικό των διαφόρων υγειονομικών μονάδων της περιφέρειας.

Προς αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να είχε ήδη στραφεί επίσημα η πολιτεία εντάσσοντας στο δυναμικό των διαφόρων υγειονομικών μονάδων, ιδιαίτερα της περιφέρειας, κενές οικίες της περιοχής που ανήκουν στον ευρύτερο δημόσιο φορέα ή εγκαταλελειμμένες οικοδομές που έχουν περιέλθει στην ιδιοκτησία του κράτους έπειτα από δωρεές ιδιωτών. Τα οικοδομήματα αυτά μπορούν άμεσα να μετατραπούν σε οικιστικές μονάδες υψηλής ποιότητας για να στεγάσουν το υγειονομικό προσωπικό της περιοχής αντί συμβολικού τιμήματος.

Με αυτόν τον τρόπο, κατά τη γνώμη μου, μπορεί να λυθεί σε μεγάλο βαθμό το στεγαστικό πρόβλημα των υγειονομικών που θα ήθελαν να εγκατασταθούν και να στηρίξουν την υγειονομική περίθαλψη και γενικότερα την υγεία των κατοίκων των περιοχών αυτών.

Θυμάμαι, όταν πριν από μερικά χρόνια ανέλαβα μόνιμη εργασία σε μεγάλο πανεπιστημιακό νοσοκομείο του Λονδίνου, το δέλεαρ της εργοδοσίας για να διεκδικήσει κανείς μία θέση στο νοσηλευτικό προσωπικό του νοσοκομείου ήταν η παροχή δωρεάν στέγης, ιδιαίτερα σε έγγαμους ιατρούς, είτε μέσα στο νοσοκομείο ή παραπλήσια. Ηταν ένα δέλεαρ που βρισκόταν στις κύριες επιδιώξεις όλων των υποψηφίων που επιθυμούσαν νοσοκομειακή καριέρα σε νοσοκομείο του Λονδίνου που το κόστος τότε ζωής ήταν από τα υψηλότερα της Ευρώπης.

Θα προέτρεπα τον υπουργό Υγείας να μελετήσει το θέμα και να το προχωρήσει. Προσωπικά είμαι έτοιμος να συνδράμω με όλες μου τις δυνάμεις αυτήν την προσπάθεια. Είμαι βέβαιος ότι έπειτα από χρόνια και όταν το στεγαστικό αυτό πρόγραμμα θα έχει υλοποιηθεί, πολλοί θα τον θυμούνται και θα τον ευγνωμονούΝ.

Κύριε Διεθυντά

Τα συναισθήματά μου από την επίσκεψη συμπίπτουν με αυτά που περιγράφει στο άρθρο του ο εκλεκτός συνεργάτης σας κ. Νίκος Βατόπουλος το Σάββατο 5/6/2021. Θέλω κι εγώ με τη σειρά μου να ευχαριστήσω από καρδιάς όλους τους συντελεστές που συμμετείχαν στην αναβάθμιση της Εθνικής Πινακοθήκης. Να ξεκινήσω από το Ίδρυμα Σταύρος Νιάρχος που κάλυψε τη δαπάνη και να προχωρήσω σε όλους τους φορείς και τα πρόσωπα που εργάστηκαν για να φτάσει στο τέλος αυτή η πλήρης αναδόμηση.  

Δεν μπορώ όμως να μην επισημάνω καλοπροαίρετα μερικές παραλείψεις, που καλό θα ήταν να προσεχθούν ιδιαίτερα από τους αρμοδίους.

Πρώτον, παντελής έλλειψη ασφάλειας. Όποιος ήθελε έμπαινε – έβγαινε, με ή χωρίς σακίδιο στην πλάτη, με ή χωρίς τσάντα στο χέρι, χωρίς κανέναν έλεγχο. Θεωρώ ότι στη δύσκολη αυτή εποχή που περνάμε από πλήρη έλλειψη ασφάλειας αυτό θα μπορούσε να κοστίσει ακριβά και στους συγκυριακούς επισκέπτες και στην κυβέρνηση.

Δεύτερον, έλλειψη καθισμάτων για το κοινό, ιδιαίτερα για υπερήλικες και χρονίως πάσχοντες. Η πανδημία σαν δικαιολογία που προέβαλαν οι φύλακες, δεν ευσταθεί. Μέτρησα τουλάχιστον 20 θέσεις σε πλήρη απομόνωση που θα μπορούσαν να τοποθετηθούν καρέκλες και να χρησιμοποιηθούν άνετα σαν χώροι ανάπαυσης επισκεπτών.

Τρίτον, κανένα μπαρ από τα τρία που φαίνεται να υπάρχουν στην Πινακοθήκη δεν λειτουργούσε, με τη δικαιολογία του κορωνοϊού. Θα μπορούσε τουλάχιστον ένα να λειτουργεί με τα ίδια δεδομένα που ισχύουν για τα καφέ μπαρ της πόλης των Αθηνών σήμερα. Στην έσχατη περίπτωση θα μπορούσαν να είχαν τοποθετηθεί ψύκτες νερού, τουλάχιστον δύο σε κάθε όροφο. Προσωπικά διέκοψα την επίσκεψη και βγήκα εκτός Πινακοθήκης για να αγοράσω 1-2 φιάλες παγωμένου νερού και επανήλθα για να συνεχίσω την περιήγηση.

Τέταρτον, δεν λειτουργούσε το εκθετήριο. Ζήτησα να αγοράσω μερικά πόστερ, ένα από αυτά οι «Ιππείς» του Φασιανού που τόσο όμορφα παρουσιάζονται στην «Καθημερινή» της Τετάρτης 9 Ιουνίου, αλλά δυστυχώς δεν υπήρχαν. Σε ερώτηση πότε θα έρθουν και θα είναι διαθέσιμα στο κοινό, η απάντηση ήταν πλήρης άγνοια.

Σημειώνω ότι είχα πληρώσει στο ακέραιο το εισιτήριο, που σημαίνει ότι για να πληρώνει κάποιος ολόκληρο εισιτήριο θα πρέπει να είναι πλήρης και η παροχή υπηρεσιών. Παρ’ όλες αυτές τις παραλείψεις, που είμαι βέβαιος ότι θα επιλυθούν άμεσα, έφυγα από τη νέα Εθνική Πινακοθήκη με αισθήματα υπερηφάνειας για το νέο δημιούργημα. Αυτά αναφέρονται και στα εκθέματα και στο κτίριο.

Κύριε Διευθυντά,

Το άρθρο του συνεργάτη σας κ. Θάνου Τσίρου στην «Καθημερινή» της Κυριακής 28 Μαρτίου ήταν αποκαλυπτικό και ταυτόχρονα συγκλονιστικό. Μας έδωσε σε αριθμούς να καταλάβουμε όλοι μας ότι ένα από τα κύρια προβλήματα της πατρίδας μας σήμερα είναι, εκτός από την πανδημία και τον τουρκικό μεγαλοοθωμανισμό, η τρομακτική συρρίκνωση του πληθυσμού της Ελλάδας.

Γράφει λοιπόν ο κ. Τσίρος. Το 2020 ο πληθυσμός μειώθηκε κατά 46.234 άτομα. Είχαμε δηλαδή 85.605 γεννήσεις και 131.839 θανάτους. Δεν ξέρουμε αν αυτές οι γεννήσεις αφορούσαν μόνο γηγενείς Έλληνες ή συμπεριλαμβάνουν και αλλοδαπούς που γέννησαν σε δημόσια ή ιδιωτικά νοσοκομεία. Αν συμπεριλαμβάνουν και αυτούς, τότε το πρόβλημα γίνεται ακόμα χειρότερο και με δυσκολότερη επίλυση. Επίσης, από πίνακα που παρουσιάζεται στο άρθρο φαίνεται ότι την τελευταία δεκαετία οι γεννήσεις είναι κάθε χρόνο λιγότερες από τους θανάτους. Συγκεκριμένα, από 117.000-118.000 γεννήσεις σε ετήσια βάση, πριν μπούμε στην περίοδο των μνημονίων, πέσαμε για πρώτη φορά κάτω από τις 100.000 το 2012, ενώ από το 2016 και μετά το όριο έπεσε κάτω από 90.000 γεννήσεις τον χρόνο. Αυτό επιβεβαιώνεται και από το υπουργείο Εργασίας που έδωσε και τα σχετικά επιδόματα γέννησης παιδιών.

Αρνητικό ισοζύγιο 40.000-45.000 ανθρώπων σε ετήσια βάση σημαίνει εξαφάνιση μιας μεσαίας ελληνικής πόλης κάθε χρόνο. Στα 10 χρόνια χάνονται 500.000 άνθρωποι – νέοι Έλληνες, ενεργοί πολίτες.

Αφήνουμε τη σκέψη όλων μας ελεύθερη για να δούμε πού θα βρίσκεται πληθυσμιακά η Ελλάδα το 2040, εφόσον αυτοί οι ρυθμοί εξακολουθήσουν να ισχύουν και πού θα βρίσκονται οι γείτονες. Επίσης, τροφή για τη φαντασία όλων μας αποτελεί και η πληθυσμιακή ανάπτυξη η οποία αναμένεται για τους μη γηγενείς Έλληνες, οι οποίοι ανεξαρτήτως αιτίας αποφάσισαν να εγκατασταθούν μονίμως στη χώρα μας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται. Για το 2020, η κυβέρνηση Κυριάκου Μητσοτάκη αντιλαμβανόμενη το πρόβλημα δρομολόγησε για πρώτη φορά το επίδομα τέκνου για τη μείωση της υπογεννητικότητας. Οπωσδήποτε, δεν υπάρχει ακόμα ο απαραίτητος χρόνος για να αξιολογηθεί αυτό το μέτρο. Θεωρούμε όμως ότι εφόσον όλοι αποδεχόμαστε ότι αυτό είναι ένα από τα κύρια προβλήματα της χώρας μας, θα πρέπει τα μέτρα να πολλαπλασιαστούν για να μπορέσουμε να επανέλθουμε στα προ της δεκαετίας επίπεδα, δηλαδή στο θετικό ισοζύγιο γεννήσεων – θανάτων.

Προτείνουμε λοιπόν να συσταθεί σε κάθε περιφέρεια «ρυθμιστική αρχή δημογραφικού προβλήματος» που θα λειτουργεί υπό την εποπτεία της κάθε περιφέρειας και των δήμων. Η ρυθμιστική αρχή θα έχει ως κύρια ευθύνη την ανάδειξη του προβλήματος, παρέχοντας ταυτόχρονα ιδέες και τεχνογνωσία για τη θεραπεία του. Επιπρόσθετα, θα είναι η ίδια υπεύθυνη για τον έλεγχο της εφαρμογής των αποφάσεων που θα ληφθούν. Η σύσταση της επιτροπής θα πρέπει να είναι άμεση και τα επιπρόσθετα μέτρα που θα ληφθούν θα πρέπει να υλοποιηθούν το ταχύτερο δυνατόν. Οι καιροί ου μενετοί.